Przejdź do treści
Porady budowlane

Pokrycia dachowe

Dachówki na budynki zabytkowe: mnich-mniszka, karpiówka, marsylka i esówka

Jakie dachówki ceramiczne stosuje się przy remoncie zabytku i budynku pod ochroną konserwatorską: mnich-mniszka Erlus i Koramic, karpiówki, marsylka Meyer-Holsen i Braas Granat, modele robione pod projekt. Masa, kąt dachu i uzgodnienia z konserwatorem.

21 listopada 20265 min czytania

Na budynku zabytkowym rodzaj dachówki zwykle wskazuje konserwator zabytków: krój, kolor i sposób krycia mają odpowiadać pokryciu historycznemu. Najczęściej są to karpiówka, mnich-mniszka, marsylka i esówka w naturalnej czerwieni. W OLMAR mamy pokrycia historyczne pięciu producentów. Mnich-mniszkę robią Erlus (pod marką Ergoldsbacher) i Koramic. Karpiówki mają Koramic, Braas, Meyer-Holsen, Creaton i Erlus. Meyer-Holsen ma też modele Altstadt Vario i Castello, a Castello wykonuje pod konkretny projekt: kształt, kolor i wykończenie ustala się dla obiektu.

Mury miejskie kryte dachówką mnich-mniszka Erlus
Ergoldsbacher mnich-mniszka w naturalnej czerwieni na baszcie murów miejskich w Nördlingen. Fot. Erlus

Pokrycia historyczne w naszej ofercie

PokrycieModeleTypowe obiekty
mnich-mniszkaErlus Mönch- und Nonnenziegel, Koramic Mnich-Mniszkakościoły, klasztory, mury obronne, kamienice
jednoczęściowa „mnich-mniszka”Erlus Mönchpfannejak wyżej, przy mniejszej masie i szybszym układaniu
karpiówkaKoramic, Braas Opal, Meyer-Holsen, Creaton Antik, Erlusdwory, pałace, kościoły, wieże
marsylkaMeyer-Holsen Marsylka, Braas Granat 13Vbudynki z przełomu XIX i XX wieku, dworce, szkoły
esówka, holenderkaKoramic Sinus, Meyer-Holsen Holenderka, Meyer-Holsen Altstadt Variodomy podcieniowe, zabudowa wiejska i małomiasteczkowa
robione pod projektMeyer-Holsen Castello, glazury Erlus na zamówienieobiekty z nietypowym pokryciem

Mnich-mniszka: jak to działa

Pokrycie składa się z dwóch elementów. Wklęsła mniszka leży na łacie i prowadzi wodę jak rynna. Wypukły mnich przykrywa styk dwóch sąsiednich mniszek. Elementy układa się parami. To pokrycie jest ciężkie: Erlus podaje około 65 kg/m² i obciążenie 0,90 kN/m² razem z łatami. Zalecany kąt dachu według Erlus to 40°.

Parametr Erlus Mönch- und NonnenziegelWartość
mnich11,0 × 41,0 cm
mniszka21,0 × 41,0 cm
rozstaw łat34,0 cm
zużycieok. 13,7 szt./m²
masaok. 65 kg/m²
kąt dachuzalecany 40°
kolorynaturalna czerwień, brąz miedziany, antracyt

Koramic ma mnich-mniszkę w naturalnej czerwieni i rustykalnej angobie. Erlus Mönchpfanne łączy mnicha i mniszkę w jednej dachówce zakładkowej: około 14,5 szt./m², kąt zalecany 22°.

Budynek historyczny kryty dachówką Erlus Mönchpfanne
Budynek historyczny kryty dachówką Erlus Mönchpfanne w naturalnej czerwieni. Fot. Erlus

Remont zabytku krok po kroku

  1. Wytyczne konserwatora. Na obiekt wpisany do rejestru zabytków potrzebne jest pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków. Wytyczne zwykle określają rodzaj dachówki, krój, kolor i sposób krycia.
  2. Inwentaryzacja starego pokrycia. Zachowane dachówki pokazują format i krój. Z nimi łatwiej dobrać model, a przy rzadkim kroju zamówić pokrycie pod projekt.
  3. Ocena więźby. Pokrycia historyczne są ciężkie. Konstruktor sprawdza, czy więźba przeniesie nowe pokrycie i ewentualne deskowanie.
  4. Próbka na dachu. Konserwator często chce zobaczyć próbne pole przed zamówieniem całości.
  5. Zamówienie z zapasem. Modele historyczne bywają produkowane partiami. Zapas z tej samej partii ułatwi naprawy po latach.

Formalności przy wymianie pokrycia opisuje porada Wymiana pokrycia dachowego: formalności, a karpiówki szczegółowo porada Karpiówka: modele i parametry.

Najczęstsze pytania

Czy na zabytku muszę użyć dachówki rozbiórkowej?

Nie zawsze. Konserwatorzy często akceptują nową dachówkę ceramiczną o historycznym kroju i kolorze. Decyzję podejmuje konserwator dla konkretnego obiektu.

Jaki kolor dachówki na budynek zabytkowy?

Najczęściej naturalna czerwień bez powłoki albo stonowane angoby, na przykład rustykalna lub staromiejska. Glazury stosuje się tam, gdzie były historycznie, na przykład na barwnych dachach kościołów.

Ile waży dach z mnich-mniszki?

Według Erlus około 65 kg/m² samych dachówek, czyli wyraźnie więcej niż dach z dużej dachówki zakładkowej (40–55 kg/m²).

Wycena w OLMAR

Do formularza wyceny dołącz rzut dachu, zdjęcia starego pokrycia i wytyczne konserwatora. Pomożemy dobrać model i przygotujemy próbki do uzgodnienia.