Membrany dachowe: poradnik od doboru po montaż

Membrana leży pod dachówką lub blachą i rzadko kto ją potem ogląda, a od niej zależy, czy wełna na poddaszu zostanie sucha przez kilkadziesiąt lat. W tym poradniku opisujemy, jak ją wybrać, policzyć i ułożyć. Przykłady bierzemy z membran, które sprzedajemy w Jaworznie i Trzebini.

Krótko o historii

Pierwsze folie pod pokrycie pojawiły się w Niemczech w latach 60., a jednym z pionierów była firma Dörken (marka DELTA®). Dopóki strych służył jako suszarnia i magazyn, wystarczała papa na deskach. Kiedy poddasza zaczęto ocieplać i zamieszkiwać, potrzebny był materiał, który zatrzyma wodę z zewnątrz i jednocześnie wypuści parę wodną z ocieplenia. Tak powstały dzisiejsze membrany.

Trzy zadania membrany

• Zatrzymuje wodę. Śnieg nawiany pod dachówki, deszcz pędzony wiatrem, skropliny spod blachy spływają po membranie do rynny, a nie do wełny.
• Zatrzymuje wiatr. Wełna przewiewana zimnym powietrzem traci sporo ze swojej izolacyjności. Szczelna, sklejona na zakładach membrana zatrzymuje ten przewiew, więc zimą mniej ciepła ucieka, a latem mniej gorącego powietrza dostaje się na poddasze.
• Wypuszcza parę wodną. Para z łazienki, kuchni i oddechów przenika w przegrodę. Membrana paroprzepuszczalna wypuszcza ją na zewnątrz, zanim wykropli się w izolacji i zacznie się pleśń, butwienie drewna i mokra wełna.

Rodzaje: co kłaść nad ociepleniem, a co pod nim

Membrana wysokoparoprzepuszczalna (MWP). Dziś standard na dachy skośne. Ma niskie Sd, więc można ją kłaść bezpośrednio na wełnie albo na pełnym deskowaniu, bez szczeliny wentylacyjnej od spodu. Szczelina nad membraną (na kontrłatach) jest potrzebna zawsze.

Folia wstępnego krycia (FWK) o niskiej paroprzepuszczalności. Starsze rozwiązanie, tańsze, ale wymaga dwóch szczelin: między ociepleniem a folią i między folią a pokryciem. Na poddaszach użytkowych praktycznie wyparta przez MWP.

Paroizolacja. Warstwa od strony pomieszczeń, pod płytami g-k. Ma bardzo wysokie Sd i zatrzymuje parę, zanim dotrze do wełny. Membrana na górze i paroizolacja na dole działają w parze: ta dolna ma być szczelniejsza dla pary niż ta górna, wtedy wilgoć, która dostanie się w ocieplenie, ma którędy uciec.

W naszej ofercie paroizolacją jest Dörken DELTA®-REFLEX: folia z wbudowaną warstwą aluminium, Sd około 150 m, odbijająca część ciepła z powrotem do pomieszczenia. Zakłady i przebicia skleja się taśmą DELTA® do Reflex.

Budowa: ile warstw i z czego

Większość membran na rynku to trzy warstwy: dwie włókniny polipropylenowe chronią środkowy film funkcyjny, który odpowiada za wodoszczelność i paroprzepuszczalność. Grubsza włóknina to większa odporność na podeptanie, ostre krawędzie łat i promieniowanie UV.

Warstwa funkcyjna bywa dwojaka:

• mikroporowaty film PP: para przechodzi przez mikroskopijne pory, woda w postaci kropli nie; rozwiązanie starsze i tańsze, np. MDM Vaxo 3XL, MDM Ventia N Titanium Plus, Braas Divoroll Kompakt+;
• monolityczny film TPU lub PU: bez porów, para przenika przez sam materiał; lepiej znosi wysoką temperaturę, starzenie i nadepnięcia, np. Dörken DELTA®-MAXX PLUS.

Membrany czterowarstwowe mają dodatkową siatkę wzmacniającą (np. Braas Divoroll Universal+, 4 warstwy, 450 N/50 mm na rozciąganie). Pięciowarstwowa Divoroll Duo Maximum to już membrana na trudne, skomplikowane dachy.

Parametry z etykiety

Sd, czyli opór dyfuzyjny. Podawany w metrach: membrana o Sd 0,02 m stawia parze taki opór jak 2 cm nieruchomego powietrza. Im niżej, tym łatwiej wilgoć wychodzi z ocieplenia. Membrany wysokoparoprzepuszczalne mają zwykle Sd 0,02–0,05 m. Wyjątkiem są membrany z monolitycznym filmem TPU/PU, np. DELTA®-MAXX PLUS ma Sd około 0,17 m: to nadal klasa membran otwartych dyfuzyjnie według niemieckiego związku dekarzy (próg 0,3 m), producent dopuszcza ją bezpośrednio na ociepleniu. Przy takich membranach trzymaj się instrukcji producenta, nie samej liczby.

Wodoszczelność W1. Najwyższa klasa według normy EN 1928. Na membranę pod pokrycie nie kupuj nic niższego.

Gramatura. Nie mówi wprost o jakości, ale o zapasie wytrzymałości. Do typowego dachu z dachówką wystarcza 140–180 g/m². Na pełne deskowanie, pod blachę, na dach o skomplikowanym kształcie albo gdy membrana poleży dłużej odkryta, sięgnij po 190 g/m² i więcej.

Wytrzymałość na rozciąganie i rozdzieranie. Podawana w N/50 mm (wzdłuż i w poprzek). Membrana o 250 N zniesie normalny montaż; 400–500 N to zapas na wiatr i chodzenie po dachu.

Odporność na UV. Mówi, ile tygodni membrana może leżeć bez pokrycia. Zwykle od 4 tygodni do 3 miesięcy; Corotop P-ROOF deklaruje do 9 miesięcy, DELTA®-MAXX PLUS 12 tygodni.

Temperatura pracy. Typowo od -40 do +80 °C. Pod ciemną blachą latem temperatura potrafi przekroczyć 80 °C, dlatego tam lepiej sprawdzają się membrany odporne krótkotrwale na +120 °C (MAXX PLUS, Corotop P-ROOF).

Przegląd membran w OLMAR

Membrana	Warstwy / film	Gramatura	Sd	Do czego
MDM Vaxo 3XL	3 / PP	180 g/m²	0,03 m	ekonomiczna, pod dachówkę, na wełnę
Braas Divoroll Kompakt+	3 / PP	145 g/m²	0,03 m	typowy dach z dachówką
Braas Divoroll Universal+	4 / PP + siatka	160 g/m²	0,03 m	wyższa wytrzymałość, różne kształty dachu
MDM Ventia N Titanium Plus	3 / PP	190 g/m²	0,02 m	pełne deskowanie, wysoka wytrzymałość
MDM Ventia Q Premium	3 / PP	230 g/m²	0,04 m	pełne deskowanie, segment premium
Corotop P-ROOF	włóknina antypoślizgowa	215 g/m²	0,13 m	od 10° nachylenia, do 9 mies. UV, do +120 °C
Dörken DELTA®-MAXX PLUS	włóknina PET + PU	190 g/m²	0,17 m	niskie spadki, blacha, długa odkryta ekspozycja
Braas Divoroll Duo Maximum	5 warstw	200 g/m²	—	skomplikowane dachy, gwarancja 30 lat

Mamy też membrany Creaton (Uni, Solid, Dura BLACK+) i Koramic 160 Plus do systemów dachówek tych marek, Dörken DELTA®-PENTAXX na pełne deskowanie oraz membrany MDM Ventia N 180 Power, Ventia 225 Power i Vaxo 4XL. Wszystkie są w kategorii Membrany dachowe i akcesoria.

Ile membrany kupić

Rolka ma zwykle 1,5 × 50 m, czyli 75 m². Membranę układa się pasami równoległymi do okapu, z zakładem poziomym.

• Zakład: około 10 cm przy dachu stromszym niż 20°, 15–20 cm przy niższym spadku (większość membran ma linię zakładu nadrukowaną na brzegu).
• Liczba pasów na połaci: długość krokwi od okapu do kalenicy podzielona przez szerokość robocza pasa (1,5 m minus zakład), zaokrąglona w górę.
• Kalenica: membrana z jednej połaci zachodzi na drugą, dolicz pas o długości kalenicy.
• Kosze i naroża: dodatkowy pas wzdłuż kosza, dolicz jego długość × 1,5 m.
• Komin, okna, wyłazy: ok. 1 m² na każdy element na wywinięcia i obróbki.
• Zapas: 5–10% na docinki, więcej przy dachach wielospadowych.

Przykład. Dach dwuspadowy, krokiew 5,4 m, długość dachu 10 m. Szerokość robocza pasa przy zakładzie 15 cm to 1,35 m, więc na połać idą 4 pasy: 4 × 10 m × 1,5 m = 60 m². Dwie połacie dają 120 m², kalenica 15 m², komin 1 m², zapas 10%. Razem około 150 m², czyli 2 rolki.

Jeśli prześlesz nam rzut dachu przez formularz wyceny, policzymy membranę, łaty, kontrłaty i taśmy razem z pokryciem.

Taśmy i kleje

• Zakłady. Najprościej kupić membranę z fabrycznymi paskami klejącymi: Divoroll Kompakt+ 2S i Universal+ 2S mają je w nazwie, DELTA®-MAXX PLUS ma klej na obu brzegach. Do membran bez pasków stosuje się taśmę jedno- lub dwustronną, np. Braas Unoroll Plus 60 mm albo taśmę do membran Motive. Licz około 50 m taśmy na rolkę membrany.
• Naprawy i rozdarcia. Taśma jednostronna, np. Dörken DELTA® Multi-Band. Przecięcie membrany zaklejone od razu nie robi żadnej szkody.
• Kominy, mury, okna dachowe. Taśmy butylowe lub kleje w kartuszach, membranę wywija się na mur na 10–15 cm i dociska listwą.
• Pod kontrłaty. Taśma piankowa uszczelnia miejsca wbicia gwoździ. Obowiązkowa przy niskich spadkach i dachach o podwyższonej szczelności.

Jak układać membranę

1. Zacznij od okapu. Pierwszy pas wyprowadź do rynny albo na pas okapowy, tak by woda z membrany trafiała do rynny, a nie na ścianę.
2. Rozwijaj pasy równolegle do okapu, nadrukiem do góry, kolejny pas zawsze na poprzednim (jak dachówki).
3. Mocuj zszywkami do krokwi wyłącznie w miejscu, które przykryje zakład lub kontrłata.
4. Nie napinaj membrany jak bębna. Między krokwiami zostaw lekki zwis, około 1–2 cm. Zbyt mocno naciągnięta pęka na krawędziach krokwi przy pierwszych mrozach.
5. Na kalenicy przełóż membranę z jednej połaci na drugą albo ułóż osobny pas przykrywający, nie zostawiaj szpary.
6. Nad kominem wykonaj klin lub rynienkę z membrany, która odprowadzi wodę na boki komina.
7. Przybij kontrłaty na krokwiach (minimum 25 mm, zalecane 40 mm wysokości), na nich łaty pod pokrycie. Szczelina nad membraną ma być drożna od okapu do kalenicy.
8. Zapewnij wlot powietrza przy okapie (grzebień z kratką) i wylot w kalenicy (taśma kalenicowa). Szczegóły w poradzie Wentylacja połaci dachowej.

Czego membrana nie lubi

• Długiego słońca. Odporność na UV jest policzona z zapasem, ale po jej przekroczeniu film funkcyjny starzeje się szybciej. Kryj dach jak najszybciej po ułożeniu membrany.
• Wysokiej temperatury. Pod ciemną blachą bez dobrej wentylacji membrana PP może pracować na granicy swojej odporności. Tam wybieraj membrany z filmem TPU/PU albo deklarowaną odpornością do +120 °C.
• Mokrego, świeżo impregnowanego drewna. Niektóre środki do impregnacji więźby (szczególnie z dodatkami rozpuszczalników i związków siarki) mogą osłabiać film funkcyjny. Membranę kładź na suchą, wyschniętą po impregnacji więźbę. Membrany nie maluje się i nie smaruje żadnymi środkami.
• Chodzenia i ostrych krawędzi. Na dachu chodzi się po kontrłatach i łatach, nie po membranie między krokwiami.

Ocieplenie istniejącego poddasza od środka

Gdy dach jest już pokryty i nie chcesz zdejmować dachówki, membranę można zamontować od strony poddasza (tzw. metoda odwrócona). Pasy rozpina się między krokwiami, przymocowane listwami do boków krokwi, zaczynając od kalenicy w dół z zakładem minimum 15 cm, tak aby woda spływała po wierzchu kolejnego pasa. Między membraną a pokryciem musi zostać szczelina wentylacyjna. Przy pełnym deskowaniu od góry stosuje się listwy dystansowe minimum 4 cm. Po ułożeniu wełny montuje się paroizolację z wszystkimi zakładami i przebiciami sklejonymi taśmą. To rozwiązanie kompromisowe, ale ratuje stare poddasza bez przekładania pokrycia.

Najczęstsze pytania

Czy pod membranę wysokoparoprzepuszczalną potrzebna jest szczelina? Nie, MWP kładzie się bezpośrednio na wełnie lub deskowaniu. Szczelina nad membraną, na kontrłatach, jest potrzebna zawsze.

Czy przy membranie trzeba dawać paroizolację? Tak. Na poddaszu użytkowym paroizolacja od środka jest obowiązkowa niezależnie od tego, jak dobra jest membrana. Bez niej pary w ocieplenie wchodzi więcej, niż membrana zdąży wypuścić.

Ile membrana może leżeć bez pokrycia? Tyle, ile deklaruje producent na karcie technicznej (od kilku tygodni do kilku miesięcy). To czas awaryjny, nie plan budowy.

Membrana czy deski z papą? Membrana jest lżejsza, tańsza, szybsza w montażu i nie zamyka wilgoci w ociepleniu. Deski z papą mają sens na dachach o bardzo niskim spadku, poniżej minimum podanego dla membrany (zwykle 10–15°), i nad nieużytkowym strychem. Jeżeli chcesz pełne deskowanie, połóż na nim membranę przeznaczoną na deskowanie, np. Ventia Titanium Plus, DELTA®-PENTAXX albo DELTA®-MAXX PLUS.

Czy membrana musi być tej samej marki co dachówka? Nie musi, ale systemowe membrany Braas, Creaton i Koramic dają jedną gwarancję na cały dach. Szczegóły w poradzie Gwarancja na dachówki.

Membrany w składach OLMAR

Wszystkie opisane membrany, taśmy, grzebienie okapowe i taśmy kalenicowe są dostępne w składach w Jaworznie i Trzebini. Krótsze zestawienie parametrów znajdziesz w poradzie Dobór membrany dachowej. Doradca dobierze membranę do pokrycia i konstrukcji dachu i policzy rolki z rzutu.

Telefon do składu: 32 719 91 44.