Konstrukcja dachu stromego: więźba, warstwy, okap, kosz, kalenica, wiatrownice

Dach stromy to konstrukcja nośna (więźba), warstwa izolacyjna (wiatroizolacja, izolacja termiczna, paroizolacja) i pokrycie na warstwie wstępnego krycia. Typ więźby wynika z rozpiętości ścian: krokwiowa do około 7 m, krokwiowo-jętkowa do około 12 m, płatwiowo-kleszczowa powyżej.

Trzy warstwy

1. Konstrukcja nośna: więźba drewniana, wiązary kratowe prefabrykowane lub elementy żelbetowe. Przenosi ciężar własny, śniegu, wiatru, okien, wyłazów, anten i paneli PV na ściany nośne.
2. Warstwa izolacyjna: wiatroizolacja, hydroizolacja, izolacja termiczna, paroizolacja od strony pomieszczeń.
3. Pokrycie: dachówka ceramiczna lub cementowa, blacha, gont bitumiczny, łupek.

Elementy więźby

• krokwie: belki od kalenicy do okapu, przenoszą pokrycie na murłaty; rozstaw 80–120 cm
• łaty: poziome, prostopadle do krokwi, na nich pokrycie
• kontrłaty: na krokwiach, pod łatami, tworzą szczelinę wentylacyjną
• murłaty: belki na ścianach nośnych, na nich opierają się krokwie
• płatwie: podłużne belki podpierające krokwie w połowie długości
• jętki: poziome belki łączące parę krokwi
• kleszcze: poziome elementy usztywniające w więźbie płatwiowo-kleszczowej
• słupy, zastrzały, miecze: podparcie płatwi i usztywnienie

Typ więźby a rozpiętość

Więźba	Rozpiętość ścian	Budowa
krokwiowa	do około 6–7 m	pary krokwi połączone w kalenicy, oparte na murłatach; rozpór przenosi strop
krokwiowo-jętkowa	do około 12 m	krokwie rozparte jętką w połowie długości; w razie potrzeby płatwie pośrednie i słupy
płatwiowo-kleszczowa	powyżej 11–12 m	murłaty, krokwie, płatwie, słupy, kleszcze, miecze; obciążenie częściowo na strop, który musi to przenieść

Wiązary płatwiowo-kleszczowe są pełne (ze słupami) lub puste (bez słupów, wolne poddasze). Więźba prefabrykowana daje dużą rozpiętość bez słupów, dokładność wymiarową i krótki montaż.

Standardowy dach dwuspadowy ma nachylenie 30–40°. Poddasze użytkowe zależy od wysokości ścianki kolankowej.

Warstwa wstępnego krycia

Dawniej pełne deskowanie z papą (sztywne poszycie). Dziś zwykle membrana dachowa układana na krokwiach pod kontrłatami. Sztywne poszycie jest nadal konieczne pod pokrycia miękkie: gont bitumiczny, wióry, łupek naturalny, papę z posypką. Warstwa wstępnego krycia zatrzymuje wodę, która przedostanie się przez pokrycie, ogranicza przewiewanie izolacji i odprowadza kondensat.

Izolacja termiczna

Dwie warstwy o łącznej grubości około 25 cm: pierwsza między krokwiami (grubość równa wysokości krokwi, nad nią szczelina wentylacyjna 2–2,5 cm), druga poprzecznie pod krokwiami. Materiał: wełna mineralna albo płyty i pianka PUR.

Format pokrycia a liczba połaci

Dach dwuspadowy przyjmie każdy materiał. Dach wielopołaciowy lepiej kryć materiałem drobnoformatowym (dachówka, gont), bo blacha falista i trapezowa wymagają docinania i dają duże straty.

Okap

Pozioma dolna krawędź połaci wysunięta poza ścianę. Odprowadza wodę do rynien i jest wlotem powietrza wentylującego połać: grzebień okapowy z kratką wentylacyjną.

Kosz

Wklęsła krawędź na styku dwóch połaci, zbiera wodę z obu i prowadzi do rynny. Najtrudniejszy detal szczelności. Wykończenie: obróbka blacharska formowana na budowie albo prefabrykowana aluminiowa taśma koszowa mocowana klamrami do kontrłat.

Kalenica i grzbiety

Kalenica to górna pozioma krawędź, grzbiety (naroża) to pozostałe skośne linie przecięcia połaci. Obie zawierają szczelinę wentylacyjną (wylot powietrza) i wymagają uszczelnienia: taśma kalenicowa pod gąsiorami ceramicznymi, betonowymi lub metalowymi, albo obróbka blacharska.

Wiatrownice (szczyty)

Boczne krawędzie połaci, najbardziej narażone na podrywanie pokrycia. Wykończenie dachówkami szczytowymi (skrajnymi), które mają większą masę i mocniejsze zaczepy, mocowanymi mechanicznie do łat gwoździami lub wkrętami.

Pokrycia i akcesoria są w kategorii Pokrycia dachowe. Rysunek więźby prześlij przez formularz wyceny.