Przejdź do treści
Porady budowlane

Konstrukcja dachu

Konstrukcja dachu stromego: więźba, warstwy, detale

Typ więźby wynika z rozpiętości ścian, na krokwiach leżą membrana, kontrłaty i łaty, a okap, kosz, kalenica i szczyty mają własne wykończenie.

17 października 20263 min czytania

Dach stromy to konstrukcja nośna (więźba), warstwa izolacyjna (wiatroizolacja, izolacja termiczna, paroizolacja) i pokrycie na warstwie wstępnego krycia. Typ więźby wynika z rozpiętości ścian: krokwiowa do około 6–7 m, krokwiowo-jętkowa do około 12 m, płatwiowo-kleszczowa powyżej.

Trzy warstwy

  1. Konstrukcja nośna: więźba drewniana, wiązary kratowe prefabrykowane lub elementy żelbetowe. Przenosi ciężar własny, śniegu, wiatru, okien, wyłazów, anten i paneli PV na ściany nośne.
  2. Warstwa izolacyjna: wiatroizolacja, hydroizolacja, izolacja termiczna, paroizolacja od strony pomieszczeń.
  3. Pokrycie: dachówka ceramiczna lub cementowa, blacha, gont bitumiczny, łupek.

Elementy więźby

  • krokwie: belki od kalenicy do okapu, przenoszą pokrycie na murłaty
  • łaty: poziome, prostopadle do krokwi, na nich pokrycie
  • kontrłaty: na krokwiach, pod łatami, tworzą szczelinę wentylacyjną nad membraną
  • murłaty: belki na ścianach nośnych, na nich opierają się krokwie
  • płatwie: podłużne belki podpierające krokwie w połowie długości
  • jętki: poziome belki łączące parę krokwi
  • kleszcze: poziome elementy usztywniające w więźbie płatwiowo-kleszczowej
  • słupy, zastrzały, miecze: podparcie płatwi i usztywnienie

Typ więźby a rozpiętość

Rozpiętości w tabeli są orientacyjne; więźbę, przekroje i rozstaw elementów dobiera konstruktor w projekcie.

WięźbaRozpiętość ścianBudowa
krokwiowado około 6–7 mpary krokwi na murłatach
krokwiowo-jętkowado około 12 mkrokwie rozparte jętką
płatwiowo-kleszczowapowyżej 11–12 mpłatwie, słupy, kleszcze

W więźbie krokwiowej pary krokwi łączą się w kalenicy, a rozpór przenosi strop. W krokwiowo-jętkowej jętka rozpiera krokwie w połowie długości, a w razie potrzeby dochodzą płatwie pośrednie i słupy. Więźba płatwiowo-kleszczowa ma murłaty, krokwie, płatwie, słupy, kleszcze i miecze. Część obciążenia oddaje na strop, który musi to przenieść.

Wiązary płatwiowo-kleszczowe są pełne (ze słupami) lub puste (bez słupów, wolne poddasze). Więźba prefabrykowana daje dużą rozpiętość bez słupów, dokładność wymiarową i krótki montaż. Spadek opisuje porada Kąt nachylenia dachu a dobór pokrycia.

Warstwa wstępnego krycia

Dawniej pełne deskowanie z papą (sztywne poszycie). Dziś zwykle membrana dachowa układana na krokwiach pod kontrłatami. Sztywne poszycie jest nadal konieczne pod pokrycia miękkie: gont bitumiczny, wióry, łupek naturalny, papę z posypką. Warstwa wstępnego krycia zatrzymuje wodę, która przedostanie się przez pokrycie, ogranicza przewiewanie izolacji i odprowadza kondensat.

Izolacja termiczna

Wełna leży w dwóch warstwach: pierwsza między krokwiami na całą ich wysokość, druga poprzecznie pod krokwiami. Karty Super-Maty w naszym sklepie podają układ 15 + 10 albo 15 + 15 cm, razem 25–30 cm. Membrana wysokoparoprzepuszczalna leży prosto na wełnie, a szczelina wentylacyjna jest nad nią, między kontrłatami. Według instrukcji montażu dachówek ceramicznych Braas szczelina pod spodem, co najmniej 2,5 cm, zostaje tylko pod folią o niskiej paroprzepuszczalności i pod pełnym deskowaniem. Układ warstw opisuje porada Ocieplenie poddasza wełną mineralną.

Format pokrycia a liczba połaci

Dach dwuspadowy przyjmie każdy materiał. Dach wielopołaciowy lepiej kryć materiałem drobnoformatowym (dachówka, gont), bo blacha falista i trapezowa wymagają docinania i dają duże straty.

Okap

Pozioma dolna krawędź połaci wysunięta poza ścianę. Odprowadza wodę do rynien i jest wlotem powietrza wentylującego połać: grzebień okapowy z kratką wentylacyjną. Wymiary wlotu i szczeliny podaje porada Wentylacja połaci dachowej.

Kosz

Wklęsła krawędź na styku dwóch połaci, zbiera wodę z obu i prowadzi do rynny, więc wymaga starannego uszczelnienia. Wykończenie: obróbka blacharska formowana na budowie albo prefabrykowana aluminiowa taśma koszowa mocowana klamrami do kontrłat.

Kalenica i grzbiety

Kalenica to górna pozioma krawędź, grzbiety (naroża) to pozostałe skośne linie przecięcia połaci. Obie zawierają szczelinę wentylacyjną (wylot powietrza) i wymagają uszczelnienia: taśma kalenicowa pod gąsiorami ceramicznymi, betonowymi lub metalowymi, albo obróbka blacharska.

Wiatrownice (szczyty)

Boczne krawędzie połaci, narażone na podrywanie pokrycia przez wiatr. Wykańcza się je dachówkami szczytowymi (skrajnymi), które według instrukcji Braas mocuje się mechanicznie, wkrętami ocynkowanymi lub nierdzewnymi 4 × 55 mm.

Pokrycia i akcesoria są w kategorii Pokrycia dachowe. Rysunek więźby prześlij przez formularz wyceny.

Pytania techniczne

W składach w Jaworznie i Trzebini dobierzemy materiał i policzymy ilość z projektu.